Nieuwe wet op de "schijnzelfstandigheid"

7/07/2006

U heeft wellicht ook reeds verhalen gehoord zoals van de metser die als zelfstandige steeds voor dezelfde hoofdaannemer werkt, geen eigen materiaal heeft en met de camionnette van de hoofdaannemer meerijdt. Eens de vriendschap voorbij, gaat onze metser naar de vakbond en wordt onze aannemer, met terugwerkende kracht, werkgever.  Hij dient dan op te draaien voor alle patronale bijdragen als werkgever, vakantiegeld, weerverlet, mobiliteitsvergoedingen enz....., meestal een catastrofale kost voor onze werkgever.

Er is tot heden geen duidelijke definitie of norm welke bepaalt in welke arbeidsomstandigheden men te doen heeft met een loontrekkende dan wel een zelfstandige.  Een nieuw wetsontwerp moet daarin verandering brengen.

Bedoeling van de wet is om duidelijke definities van de arbeidsrelaties te bepalen, problemen vooraf op te lossen ipv achteraf te sanctioneren, elke arbeidsrelatie te kaderen en de rechtspraak te herkaderen. Daarbij zal een beoordeling, geval per geval, worden gemaakt. Mathematische toepassing van een lijst van criteria wordt afgeschaft.

Inhoud van het wetsontwerp:  -  toepassing van 4 algemene criteria

                                                      -  oprichten van een rulingsysteem

                                                      - aanmoedigen om te regulariseren

Algemene criteria:

de wil der partijen:  wordt gerespecteerd. Wel wordt toegezien of  er overeenstemming is tussen de door partijen gegeven kwalificatie en de werkelijke uitoefening van de arbeidsrelatie. Is men, met andere woorden consequent met het statuut dat men heeft afgesloten?

vrijheid van organisatie van de werktijd:   een zelfstandige oordeelt zelf over zijn werktijden, een loontrekkende doet dit volgens de voorwaarden van de arbeidsovereenkomst.

vrijheid van organisatie van het werk: ook daar heeft de zelfstandige de mogelijkheid om het werk te organiseren naar eigen goeddunken terwijl een loontrekkende meer "georganiseerd wordt"

hiërarchische controle:  recht of bevoegdheid om bevelen te geven en/of te sanctioneren wanneer deze niet worden uitgevoerd.

Daarnaast kunnen specifieke criteria worden bepaald voor bepaalde beroepen of sectoren.

Ruling:  om meer rechtszekerheid te creëren zal men vooraf  aan een commissie kunnen vragen of een vooropgestelde arbeidsrelatie kwalificeert als een zelfstandig dan wel als loontrekkend statuut. (dergelijk rulingsysteem bestaat reeds voor fiscale vraagstukken)

De wet zal ook een luik bevatten om regularisaties van scheve toestanden aan te moedigen.  Zo zal niet met terugwerkende kracht worden gesanctionneerd indien men een spontane aangifte doet of  wanneer de rulingcommissie een beslissing heeft genomen.

Voor alle duidelijkheid, het betreft hier een ontwerp dat nog verder dient gedetailleerd en waarvan de uitvoeringsbesluiten nog niet zijn genomen. We informeren u van zodra we meer weten.